Het is heerlijk om Luca thuis te hebben. Ik moet mij beheersen om niet continu naar haar te kijken, gewoon omdat het mij helpt te beseffen dat de grootste nood achter ons ligt. Haar zo zien genieten is het grootste cadeau dat ik mij op dit moment kan voorstellen.

Ze doet alles heel voorzichtig en is nog steeds helemaal stijf in haar rug. Ze heeft totaal geen conditie en heeft weinig energie. Maar ze lacht en is blij met de hondjes die bij haar komen zitten. Einstein zit als een soort wachter naast haar. Ik maak een foto en stuur deze rond in onze familiechat. Iedereen is blij bij het zien van deze foto.

*

Oliver heeft deze week Luca’s nieuwe fiets opgehaald. Het is een gemeenschappelijk cadeau van ons, Lena, Yako, hun partners en Olivers ouders en partners. Hij heeft een bord laten maken met alle namen erop en ‘Second life 2024′, dat aan de binnenkant van het kratje voorop haar fiets te lezen is. Ik kijk ernaar en voel dat het me raakt.

Luca is heel blij met haar fiets en Oliver glundert met haar mee. Ik vind het mooi om hem zo te zien. Dit is zijn liefdestaal.

Erop fietsen lukt dit weekend nog niet, maar dat geeft niet. Dat komt te zijner tijd wel.

*

De namen van mijn ouders ontbreken op het bord. Ik heb ze niet gevraagd of zij ook willen bijdragen. Het voelde gewoon verkeerd. Op een bepaalde manier ‘te makkelijk’.

Ik moet denken aan andere momenten waarop mijn ouders ineens groots uitpakten met dure cadeaus en dat mij dat altijd een ongemakkelijk gevoel gaf. Net als met de komst van de piano.

Terwijl mijn vader uitblonk in chronische ‘desinteresse’ en afwezig zijn in mijn leven, kon hij soms ineens heel gul zijn. Het voelde daardoor op een bepaalde manier als ‘vrij kopen’ en creëerde een situatie waarin ik mij dankbaar moest opstellen. Het gaf mij een gevoel van ‘afhankelijkheid’, hoe dankbaar ik tegelijkertijd ook was.

*

De afwezigheid van mijn ouders in mijn latere leven heb ik vele, vele jaren niet kunnen begrijpen. Nu weet ik dat ik probeerde om hun gedrag in een context te plaatsen die ik voor het gemak hier als ‘normaal’ wil beschrijven. Maar dat kader viel niet op mijn ouders toe te passen, begreep ik pas veel later.

Pas met de tijd en een lang proces van inzichten verwerven, (zelf)reflectie en persoonlijke ontwikkeling kon ik dat zien en herkennen. Mijn ouders hadden een geheel eigen dynamiek met elkaar, mede in stand gehouden door het narcisme van mijn vader.

Mijn ouders waren nooit op een verjaardag van mijn kinderen geweest. Geen enkele keer. Altijd hadden ze iets anders belangrijks te doen, hoe vaak de kinderen hen ook gingen uitnodigen. De teleurstelling in hun gezicht deed me iedere keer pijn.

Vaak belden ze niet eens. Dagen of zelfs weken later kwam dan een kaartje met ‘Ook nog gefeliciteerd…’ om vervolgens aan te vullen met iets dat over hen zelf ging – een uitstapje, vakantie of een andere activiteit.

Maar het meest schrijnende voorbeeld dat ik mij kan herinneren, is dat van het kraambezoek na Lena’s geboorte in het najaar van 1987.

*

Mijn vader had elk contact met mij verbroken nadat ik het huis uit was gegaan en dat hield hij bijna 3 jaar lang vol. Pas toen hij via mijn moeder hoorde dat ik in verwachting was van een kindje, ontving ik vlak voor de geboorte een brief van hem.

Ik weet nog dat ik zijn handschrift op de enveloppe meteen herkende. Ik vond het altijd een mooi handschrift, maar nu kreeg ik er buikpijn van.

Ik had nog geen idee wat ik ervan moest verwachten of hoe ik mij ertoe moest gaan verhouden dat hij ineens weer contact zocht. Zover was ik op dat moment nog niet in mijn eigen persoonlijke proces.

Ik durfde de brief eerst niet te openen en legde hem nog even opzij, maar dat hield ik niet lang vol. De brief trok al mijn aandacht en dat maakte me onrustig. Dan kon ik hem maar beter gauw openen.

*

De gevoelens die de inhoud van de brief in mij opriep, waren heel ambivalent. Ergens was ik hoopvol, maar tegelijkertijd vervulden de zinnen mij ook met ongeloof. Ik was hoopvol, omdat ik misschien mijn moeder weer wat gemakkelijker in mijn leven welkom kon heten en wie weet zou ook mijn vader een beetje veranderd zijn?

Ik wist dat mijn moeder graag de rol van oma zou willen vervullen; aan de andere kant voelde ik ook aan alles dat ik de afgelopen jaren niet zomaar ‘ongedaan’ kon maken. Ik kon niet net doen alsof er niets gebeurd was.

*

Mijn vader schreef dat hij blij was om van mijn moeder te horen dat ik mijn ‘Sturm und Drang Zeit’, de periode die gekenmerkt wordt door een intens verlangen naar vrijheid en authenticiteit, nu blijkbaar achter de rug had en verstandig begon te worden. Alsof het iets was dat zomaar over mij heen was gekomen.

Hij hoopte dat we daarom vanaf nu weer contact konden hebben, mede omdat hij en mijn moeder hun kleinkind graag wilden leren kennen.

Er stond geen woord in dat suggereerde dat hij op welke manier dan ook zijn eigen rol in onze verstoorde relatie reflecteerde.

Ik had ‘moeilijk gedaan’ en ik was nu blijkbaar aan het veranderen. Hij was daarom bereid om een stap mijn kant op te doen, met name om mijn moeder daarmee tegemoet te komen.

De gevoelens die zijn woorden in mij losmaakten, kon ik heel moeilijk plaatsen. Ik sliep er slecht van, voelde veel verdriet en vooral ook weer het gemis van mijn moeder.

*

Ik liet de brief aan mijn vriend zien. Hij kende mijn moeder een beetje en mijn vader had hij alleen die keer op de parkeerplaats gezien, vlak voordat we begonnen aan onze reis met de camper.

Hij had van mij weliswaar de verhalen gehoord over mijn vader, maar kon zich daar nog niet een goed beeld bij vormen. “Anders gaan we gewoon een keer langs”, zei hij en zo planden we een eerste ontmoeting. Ik kan mij daar niet meer veel van herinneren op het feit na dat het heel vreemd voelde en ik erg gespannen was. Deze afspraak had wel het positieve gevolg dat ik de piano mocht laten overkomen en daar was ik heel erg blij om.

Een volgende keer zouden we mijn ouders zien rondom de bevalling, spraken we met elkaar af. Mijn verloskundige wist ook van de ingewikkelde verstandhouding met mijn vader en adviseerde mij om dat bezoek op z’n vroegst aan het einde van de eerste kraamweek te plannen. De eerste fase na de bevalling is toch vaak al een emotionele rollercoaster met alle hormoonveranderingen, legde zij uit. Dat advies nam ik mij ter harte en ik stelde mijn ouders hierover op de hoogte.

*

Het zou niet lang meer duren en Lena kondigde haar komst aan. We woonden inmiddels een paar weken in een piepklein appartementje gebouwd in een schuur van een boerderij op het platteland, ver weg van alles.

Een thuisbevalling was hier niet mogelijk, omdat het volgende ziekenhuis te ver weg was en er geen arts in de buurt was die de verantwoordelijkheid op zich wilde nemen. We kozen wel, voor zover mogelijk, voor een ambulante bevalling en hadden inmiddels een hele fijne verloskundige gevonden die ons verder wilde begeleiden zodra we weer thuis waren.

Ons appartementje had een klein badkamertje, een woonkeuken van in totaal zo’n 20 vierkante meter en een achterliggend klein slaapkamertje, waar we een 2-persoonsslaapbank in hadden staan en nu dus ook de piano. Voor ons voelde dit appartementje groot, want hiervoor hadden we in ons kleine VW-busje gewoond. Bij terugkomst hadden we eerst 3 weken in een klein kamertje in een studentenhuis in mijn thuisstad gelogeerd en daarna nog kort bij de ouders van mijn vriend in zijn oude jongenskamer. Nu hadden we een eigen plek voor ons startende gezinnetje, samen met onze twee honden.

*

De bevalling duurde lang en werd op het laatst nog even kritiek, omdat ik maar geen persweeën kreeg. Oververmoeid van al die vele uren dat ik weliswaar weeën had, maar toch de nodige doorbraak niet wilde komen, werd Lena uiteindelijk op de wereld geholpen door een team artsen die aan een doek om mijn buik heen en met z’n drieën boven op mijn buik duwend en trekkend, het werk deden dat normaal de persweeën hadden moeten doen. Dat was op z’n zachtst gezegd een ‘indrukwekkende ervaring’. Maar een keer geboren, was het wonder toch gewoon vooral een wonder.

Ik had diep respect voor al die vrouwen die voor mij al kinderen op deze wereld hadden gebracht.

*

Na een nachtje in het ziekenhuis mochten we naar huis en de kraamtijd was heel bijzonder. Er was ineens dat kleine mensje, zo vertrouwd en onbekend tegelijk. Ik voelde een enorme golf van liefde door me heen gaan en beloofde mijn kleine meisje om er alles aan te doen om haar een goed leven te geven. Ik zou vooral altijd naar haar luisteren en haar serieus nemen.

De kraamtijd was ook intens. Het slaapgebrek was een hele uitdaging, de hormonale verandering bracht de nodige kraamtranen en ik werd een keer drijfnat in bed wakker van de hormonale omstelling. De borstvoeding verliep eerst moeizaam en bracht een borstontsteking met pijn en koorts, maar ondanks alles voelde ik vooral die enorme liefde en een groot besef dat ik nu verantwoordelijk was voor dit kleine mensje.

We hielden het de eerste dagen nog heel intiem en pas op dag 3 kwamen de ouders van mijn vriend voor het eerst een uurtje langs. Meer behoefte aan contact hadden we eerst nog niet. We moesten nog landen in dit nieuwe leven en onze rol als ouders.

*

Zoals van tevoren besproken kwamen aan het einde van de eerste week dan ook mijn ouders langs om hun kleindochter te zien.

Ergens had ik nog de stiekeme hoop dat dit het begin van een nieuwe fase zou kunnen worden. Een soort ‘reset-moment’. Er ging nu immers voor ons allemaal iets veranderen – een nieuw leven voegde zich toe aan onze familie.

Mijn ouders moesten zo’n 100 km rijden om bij ons te komen. Ik vond het ontzettend spannend. Ik voelde me toch al wat labiel door alle hormonale veranderingen in mijn lijf en in mijn leven.

Toen mijn ouders arriveerden, voelde de ontmoeting nog steeds erg onwennig. Vertrouwd en tegelijkertijd heel afstandelijk. Hun auto hadden mijn ouders helemaal volgeladen met cadeaus. Grote pakketten werden ons kleine appartementje binnengedragen en mijn vriend werd er ongemakkelijk van. Het was gewoon te veel.

Het klopte niet met het contact dat we op dat moment met elkaar hadden. Daardoor was het ongepast en ook daar ging de zin door mij heen dat ik dit ‘te makkelijk’ vond. Alsof zij onze relatie zomaar ‘goed’ wilden kopen.

We lieten het gebeuren, mede omdat we ons er ook door overweldigd voelden.

*

Mijn ouders bekeken ons kleine onderkomen, we dronken koffie met elkaar en spraken over de bevalling en toen veranderde ineens de toon. Mijn moeder benadrukte dat ze het heel vervelend had gevonden dat ze niet eerder hadden mogen komen.

Ik kon daar niet mee omgaan en sloeg helemaal dicht. Toen mijn vriend even later naar de wc was, ging mijn moeder met een strenge blik voor mij zitten en zei: “Dat je het maar even weet, maar je vader en ik hebben met elkaar besproken dat, als jij niet goed voor je kind zorgt, wij ervoor zullen zorgen dat het kind bij ons opgroeit.”

Mijn hele lijf verstijfde. Mijn systeem ging op slot.

Waar kwam dit ineens vandaan? Zei ze dat nou echt?

*

Ik trok helemaal wit weg en kon het niet geloven. Er ging een grote golf angst door mij heen, maar ik kon mij niet verweren en viel helemaal stil. Ik voelde een en al onveiligheid.

Mijn vriend kwam terug en zag dat het niet goed ging, maar begreep niet waar dit over ging.

Lena werd wakker en moest gevoed worden en daarmee namen we afscheid van mijn ouders. Ik hield het kort en trok me snel terug. Mijn vriend bracht mijn ouders naar de auto. Toen hij terugkwam, lag ik huilend met Lena op bed en gaf ik hem snikkend uitleg.

Wat een nachtmerrie – het idee dat mijn kind bij mijn ouders zou moeten opgroeien was zo’n beetje het zwartste scenario dat ik maar kon bedenken. Ik moest mijn best doen om niet in paniek te raken. Bovenal begreep ik niet waar deze dreiging ineens vandaan kwam. We deden niets wat erop wees dat we ons pasgeboren kindje niet alles zouden geven wat het nodig had om goed op te kunnen groeien. Daarnaast ‘wisten’ zij ook nauwelijks iets over ons, gezien het sterk afgeschaalde contact dat we de afgelopen jaren hadden gehad.

*

Diezelfde middag kwam later nog onze verloskundige en ik vertelde over het bezoek en de woorden van mijn moeder.

Mijn lijf had het dusdanig moeilijk met de hele situatie dat ik er koortsig van werd.

De verloskundige reageerde ontzettend lief. Ze luisterde, ze troostte mij en gaf ons het advies een advocaat om raad te vragen. Dat deden we direct de volgende dag.

De advocaat stelde ons gerust en zei dat het niet zomaar mogelijk was om een kind bij de ouders weg te halen. Hij adviseerde ons wel om te trouwen, omdat mijn vriend anders geen rechten ten opzichte van zijn kind zou hebben in het geval dat mij iets zou overkomen. Dan kon het in het slechtste geval wel gebeuren dat mijn ouders het gezag over Lena konden krijgen.

*

De komende week gingen we alles regelen om zo snel mogelijk te trouwen en een maand later stonden we voor een trouwambtenaar. Niet omdat we dat wilden; in tegendeel, ik wilde eigenlijk helemaal niet trouwen, omdat ik door het huwelijk van mijn ouders daar juist veel weerstand tegen voelde. We trouwden enkel om te voorkomen dat ons kind ooit in de handen van mijn ouders terecht zou kunnen komen.

We maakten er geen feest van, hadden alleen twee vrienden als getuigen bij ons en droegen geen trouwkleding. Ik trok juist mijn meest ‘opstandige outfit’ aan en Lena zorgde tijdens de ceremonie voor een stinkende poepluier. Mijn vriend moest daar ontzettend om lachen en vond dat zij daarmee een mooi symbool had gezet voor deze hele gebeurtenis.

*

Pas achteraf stelden we iedereen op de hoogte van het feit dat we nu getrouwd waren.

Ook daarover waren mijn ouders diep teleurgesteld, want zij waren niet als gasten uitgenodigd geweest. Ik kon alleen maar denken: “Jullie zouden eens moeten weten”, maar het gesprek hierover heb ik nooit met ze gevoerd.

Het ontbrak mij aan energie, aan moed, aan kracht en ons contact voelde nog steeds vooral erg onveilig. Ik was nog maar net 21 jaar en stond nog aan het begin van mijn volwassen leven. Ik stond ook aan het begin van iets wat op een bewustwordingsproces begon te lijken. Ik volgde gelukkig wel mijn instinct en mijn intuïtie.

In deze fase kon ik nog niet overzien wat er precies speelde of het goed uitleggen. Daarnaast voelde ik me allesbehalve weerbaar tegen mijn ouders. Ik besefte wel dat ik nu niet alleen geen vader had om op terug te kunnen vallen. Ook mijn moeder was ineens een onbetrouwbare ouder voor mij geworden. Het voelde alsof zij de afgelopen jaren in een ander mens was veranderd. Iemand die ik niet langer kende.